Gdy wyszłam z mojego pensjonatu w miasteczku Sapa, poranna mgła wciąż unosiła się nad szczytami gór Hoang Lien Son. Przyjechałem do północnego Wietnamu z jednego powodu: aby przejść się po legendarnych tarasach ryżowych i odwiedzić wioski Hmong i Dzay, które przylegają do stromych zboczy doliny Muong Hoa. W ciągu trzech dni wędrowałem do Cat Cat Village, Lao Chai i Ta Van, a to doświadczenie pozostawiło we mnie ślad, którego nie zatrze żaden czas.
Jeśli planujesz wycieczkę do Sapa i chcesz wyjechać poza turystyczne centrum miasta, w tym przewodniku znajdziesz wszystko, czego nauczyłem się po drodze, od dotarcia na miejsce i ile to kosztuje, po to, czego możesz się spodziewać w każdej wiosce, oraz wskazówki, których chciałbym, żeby ktoś mi dał przed wyjazdem.
Dojazd do Sapa
Większość podróżnych dociera do Sapa z Hanoi. Masz dwie główne opcje. Nocny pociąg sypialny do Lao Cai trwa około ośmiu godzin, odjeżdża z Hanoi około 21 lub 22 i przyjeżdża wcześnie rano. Ze stacji Lao Cai minibusy i taksówki pokonują 35-kilometrową wspinaczkę do miasta Sapa w około 45 minut. Za współdzielony van zapłacisz od 50 000 do 100 000 VND.
Drugą opcją jest bezpośredni autobus sypialny z Hanoi do Sapa, którego podróż zajmuje około pięciu do sześciu godzin. Kilku operatorów obsługuje tę trasę w ciągu nocy, a ceny biletów wahają się od 250 000 do 400 000 VND. W drodze na górę pojechałem pociągiem, a w drodze powrotnej autobusem i szczerze mówiąc, w obu przypadkach było mi całkowicie wygodnie. Pociąg sprawiał wrażenie raczej przygody, a rytmiczny stukot torów kołysał mnie do snu.
Po przybyciu do miasta Sapa wszystkie wioski są w zasięgu ręki, pieszo lub motocyklem. Możesz także wynająć lokalnego przewodnika, którego zdecydowanie polecam na przynajmniej jedną z wędrówek.
Wioska Cat Cat: najbliższa i najbardziej dostępna
Wioska Cat Cat położona jest zaledwie 2,5 km na południowy zachód od centrum miasta Sapa, co czyni ją najłatwiejszą do odwiedzenia wioską Hmong. Doszedłem tam z mojego hotelu w około 40 minut, podążając Fansipan Road w dół przez wspaniały krajobraz tarasowych pól i gajów bambusowych.
Wieś została pierwotnie zasiedlona przez lud Czarnych Hmongów w XIX wieku i nadal zachowała wiele ze swojego tradycyjnego charakteru, pomimo infrastruktury turystycznej, która wokół niej wyrosła. Idąc brukowanymi ścieżkami, mijałem drewniane domy z nisko zawieszonymi dachami krytymi strzechą, kobiety tkające skomplikowane tkaniny na ręcznych krosnach i dzieci bawiące się na zboczu wzgórza z psami wlokącymi się za nimi.
Co warto zobaczyć w Cat Cat
W wiosce znajduje się około 68 tradycyjnych domów Hmong, z których kilka zostało przekształconych w małe warsztaty, w których można obserwować proces wytwarzania tkanin konopnych, od ubijania surowych włókien po ich farbowanie indygo. Dłonie tutejszych kobiet pomalowane na kolor indygo są charakterystycznym znakiem Czarnego Hmonga i słusznie są dumne z tego rzemiosła przekazywanego z pokolenia na pokolenie.
Główną atrakcją jest wodospad Cat Cat, znany również jako wodospad Tien Sa, położony na dnie doliny. Kaskada nie jest ogromna, ale otoczenie otoczone bujną tropikalną roślinnością i elektrownią wodną z czasów francuskich jest bardzo fotogeniczne. Spędziłem tu dobre pół godziny, chłonąc szum wody i chłodną mgłę na twarzy.
Praktyczne informacje o Cat Cat
Wpisowe wynosi 90 000 VND (około 3,60 USD), co moim zdaniem było bardzo rozsądne, biorąc pod uwagę, że obejmuje dostęp do całego obszaru wioski. Wioska jest czynna codziennie od 6:00 do 21:00. Jeśli chcesz uniknąć grup wycieczkowych, przyjedź przed 8:00 lub po 15:00. Ekologiczne wózki elektryczne kursują teraz z centralnego placu Sapa do wejścia za 120 000 VND w obie strony, ale spacer to połowa przyjemności.
Zaplanuj spędzenie tutaj około dwóch do trzech godzin. Noś porządne buty zapewniające pewną przyczepność, ponieważ ścieżki są strome i po deszczu mogą być śliskie.
Wioska Lao Chai: Głęboko w dolinie Muong Hoa
Wędrówka z Sapa do Lao Chai była najważniejszym wydarzeniem całego mojego pobytu w północnym Wietnamie. Szlak schodzi stromo z miasta Sapa przez Y Linh Ho, a następnie podąża wzdłuż strumienia Muong Hoa do szerokiej, zapierającej dech w piersiach doliny poniżej. Tarasowe pola ryżowe rozciągają się we wszystkich kierunkach, wyrzeźbione w zboczach gór niczym gigantyczne schody schodzące w stronę rzeki.
Lao Chai to wioska Czarnych Hmongów, licząca około 145 gospodarstw domowych rozmieszczonych wzdłuż dna doliny. W przeciwieństwie do Cat Cat wydaje się znacznie mniej dotknięty masową turystyką. Kiedy przyjechałem, dzieci pasły wzdłuż ścieżki bawoły wodne, a starsza kobieta siedziała przed domem i wyszywała wyszukane wzory na tradycyjnej kurtce. Zaprosiła mnie na herbatę bez słowa po angielsku i dzięki gestom i uśmiechom przeprowadziliśmy naprawdę miłą rozmowę.
Trekking z Sapa do Lao Chai
Dystans wynosi około sześciu kilometrów, głównie w dół, ale z kilkoma błotnistymi odcinkami wymagającymi ostrożnego chodzenia. Zajęło mi to około dwóch godzin w spokojnym tempie, z dużą ilością przystanków na zdjęcia. Towarzyszył mi lokalny przewodnik po Hmongach, który wskazywał rośliny lecznicze wzdłuż szlaku, wyjaśnił system nawadniający zasilający tarasy i podzielił się historiami o życiu na wsi, których nigdy bym się nie dowiedziała sama.
Wynajęcie przewodnika kosztuje od 300 000 do 500 000 VND na całodniową wędrówkę, a wiele z nich to młode kobiety z plemienia Hmong, które mówią zaskakująco dobrze po angielsku. Nie tylko bezpośrednio wspiera to lokalną gospodarkę, ale także zmienia spacer z przyjemnej wędrówki w prawdziwie edukacyjne doświadczenie.
Wioska Ta Van: kultura Giay i magia zakwaterowania u rodziny goszczącej
Z Lao Chai szlak biegnie dalej przez około dwa kilometry wzdłuż doliny do Ta Van, siedziby mniejszości etnicznej Giay (pisanej również jako Dzay). Zmiana kultury jest subtelna, ale zauważalna. Domy tutaj są zbudowane w nieco innym stylu, mają gliniane ściany i drewniane belki, a tradycyjne stroje mają jaśniejsze kolory w porównaniu z paletą indygo Hmongów.
Nocowałem u rodziny goszczącej w Ta Van i była to jedna z najbardziej pamiętnych nocy podczas mojej podróży. Rodzina ugotowała ucztę składającą się z lokalnych potraw: ryżu z bambusowych rurek, grillowanej ryby strumieniowej, smażonych warzyw z ogrodu i mocnego domowego wina ryżowego, którego spróbowania namawiali. Usiedliśmy przy niskim stole na podłodze i chociaż komunikacja była ograniczona, ciepło ich gościnności nie wymagało tłumaczenia.
Co robić w Ta Van
Rano spacerowałem po wiosce i odwiedziłem starożytne rzeźby skalne rozrzucone wzdłuż strumienia Muong Hoa. Te tajemnicze petroglify, które mają setki lat, przedstawiają wzory geometryczne i stylizowane postacie ludzkie, których znaczenie wciąż jest przedmiotem dyskusji archeologów. Otaczający krajobraz pól ryżowych, dżungli i odległych gór sprawił, że było to niezwykle spokojne miejsce do zwiedzania.
Możesz także nauczyć się robić tradycyjne kadzidło z lokalnych ziół, odwiedzić mały wiejski targ lub po prostu usiąść na werandzie swojej kwatery prywatnej i obserwować chmury przepływające między szczytami. Ceny kwater prywatnych w Ta Van wahają się od 150 000 do 300 000 VND za osobę, włączając kolację i śniadanie, co jest niezwykłą wartością.
Koszty i zestawienie budżetu
Oto ogólne wyobrażenie o tym, ile kosztuje dwudniowa wędrówka do wioski Hmong z Sapa:
- Pociąg sypialny z Hanoi do Lao Cai: 400 000 do 700 000 VND (16–28 USD)
- Minibus Lao Cai do Sapa: 50 000 do 100 000 VND (2–4 USD)
- Opłata za wstęp Cat Cat: 90 000 VND (3,60 USD)
- Lokalny przewodnik na cały dzień: 300 000–500 000 VND (12–20 USD)
- Zakwaterowanie u rodziny w Ta Van (kolacja i śniadanie wliczone w cenę): 150 000–300 000 VND (6–12 USD) USD)
- Posiłki w mieście Sapa: 50 000–100 000 VND za posiłek (2–4 USD)
W sumie możesz odbyć wygodną dwudniową wędrówkę z zakwaterowaniem u rodziny za mniej niż 60 USD. Trudno to pobić gdziekolwiek w Azji Południowo-Wschodniej.
Moje wskazówki dotyczące odwiedzania wiosek Hmong w pobliżu Sapa
- Zatrudnij lokalnego przewodnika. To sprawia, że doświadczenie jest nieskończenie bogatsze i bezpośrednio wspiera społeczność. Wiele kobiet Hmong pracuje jako niezależne przewodniczki. Można je znaleźć na rynku w Sapa.
- Przynieś gotówkę. W wioskach nie ma bankomatów, a płatności kartami nie są akceptowane. Zabierz ze sobą wystarczającą ilość dongów wietnamskich na bilety wstępu, jedzenie, pamiątki i przewodnika.
- Noś odpowiednie buty. Szlaki mogą być bardzo błotniste i śliskie, szczególnie w porze deszczowej od maja do września. Niezbędne są wodoodporne buty turystyczne lub buty z dobrym bieżnikiem.
- Zapakuj kurtkę przeciwdeszczową. Pogoda w Sapa szybko się zmienia. Nawet w porze suchej na tej wysokości częste są nagłe opady deszczu.
- Przestrzegaj lokalnych zwyczajów. Zawsze pytaj przed fotografowaniem ludzi. Nie wchodźcie do domów bez zaproszenia. Jeśli kupujesz rękodzieło, zapłać cenę wywoławczą bez agresywnego targowania się, ponieważ są to towary ręcznie robione, których produkcja zajmuje wiele godzin lub dni.
- Przyjedź we wrześniu lub październiku, aby zobaczyć złote tarasy ryżowe. Pola stają się olśniewająco złote tuż przed żniwami, a widoki są absolutnie oszałamiające. Od marca do maja też jest pięknie, ze świeżymi zielonymi tarasami i polnymi kwiatami.
- Zatrzymaj się na noc. Jednodniowa wycieczka do Cat Cat jest w porządku, ale prawdziwa magia tego obszaru ujawnia się, gdy zatrzymasz się u rodziny goszczącej. Wieczorne światło nad tarasami, nocne odgłosy doliny i ciepło rodzinnego posiłku nie są możliwe podczas pośpiesznej wizyty.
Przemyślenia końcowe
W Wietnamie nie brakuje spektakularnych krajobrazów, ale wioski wokół Sapa oferują coś więcej niż tylko piękne widoki. Spacerując po Cat Cat, Lao Chai i Ta Van, poczułem prawdziwą więź ze sposobem życia, który przetrwał przez wieki wbrew niezwykłym przeciwnościom losu. Mieszkający tu ludzie Hmong i Giay nie są eksponatami muzealnymi; to prężne społeczności, które z wdziękiem i spokojną determinacją radzą sobie z napięciem między tradycją a nowoczesnością.
Jeśli Twój plan podróży po Wietnamie uwzględnia tylko jeden objazd ze zwykłej trasy Hanoi-Halong-Hoi An, wybierz Sapa. Zasznuruj buty turystyczne, zatrudnij lokalnego przewodnika i wejdź do doliny. Nie pożałujesz.